# Depresyon ve Duygudurum Bozuklukları

> Depresyon ve duygudurum bozukluklarında psikolog terapötik destek sunar; ilaç ve izlem psikiyatristindir. Yüz yüze ve online görüşme yapılır.

Kaynak: https://ozlemefe.com/hizmetler/depresyon-ve-duygudurum-bozukluklari
Yazar: Özlem Efe, Psikolog, Psikolog Özlem Efe | Beşiktaş Şişli Mecidiyeköy - Yetişkin Çift Aile Çocuk Online Terapi

Depresyon, duygudurumun uzun süre çökkün kaldığı, ilgi ve zevkin azaldığı, enerjinin düştüğü ve günlük hayatın zorlaştığı bir ruhsal sağlık sorunudur. Geçici bir üzüntü ya da "moral bozukluğu" değildir ve iradeyle ya da dışarıdan verilen öğütle kendiliğinden geçmesi beklenmemelidir. Duygudurum bozuklukları ise duygudurumun çökkünlük ve yükselme gibi uçlar arasında belirgin biçimde değiştiği daha geniş bir grubu anlatır. Terapi, bu durumları anlamak ve bunlarla baş etmek için güçlü bir destektir.

Bu alandaki görüşmeleri Beşiktaş/Gayrettepe'deki ofisimizde yüz yüze ya da [online](/online-terapi) yürütüyoruz.

## Depresyon gündelik hayatta nasıl görünür?

Depresyon herkeste aynı görünmez. Bazı kişiler sabah kalkmakta zorlanır, bazıları işe yoğun gitse de içinde bir boşluk taşır. Sık görülen belirtilerden bazıları şunlardır:

- Çoğu zaman çökkün, boş ya da umutsuz hissetmek
- Eskiden keyif alınan şeylere ilginin azalması
- Gün boyu yorgunluk, enerjisizlik
- Uykuya dalmakta güçlük ya da çok uyumak, iştahta artış ya da azalma
- Dikkat vermekte ve karar vermekte zorlanma
- Kendini değersiz ya da suçlu hissetme
- Sosyal ilişkilerden çekilme, işte ve evde işlevin düşmesi

Bu belirtilerin bir ya da ikisi herkeste zaman zaman olabilir. Önemli olan, bir arada olmaları, hemen hemen her gün görülmeleri ve iki haftadan uzun sürmeleridir. Bu belirtiler sizde varsa bir ruh sağlığı profesyoneli ya da hekim tarafından değerlendirilmelidir; kendi kendinize tanı koymaya çalışmak yerine görüşmek daha doğru olur.

## Kaygı ve depresyon sık birlikte görülür

Depresyon çoğu zaman kaygıyla iç içe yaşanır. Uykusuzlukla birlikte süren endişe, geçmişle ilgili sürekli düşünceler ya da gelecek korkusu iki durumun birlikte bulunduğuna işaret edebilir. Bu durumda terapi her ikisini birlikte ele alır. Kaygı tarafı için [kaygı ve panik bozuklukları](/hizmetler/anksiyete-ve-panik-bozuklugu) sayfasına bakabilirsiniz.

## Ergenlerde depresyon

Ergenlerde depresyon her zaman üzüntüyle görünmez. Sinirlilik, kapanma, odaya çekilme, derslerde düşüş, arkadaşlardan uzaklaşma ya da beden şikâyetleri öne çıkabilir. Ebeveynin tutumu, ergenin açılıp açılmayacağını etkiler. Bu konuda ayrıntılı bir okuma için [ergenlik dönemi depresyonu ve ebeveyn tutumu](/blog/ergenlik-donemi-depresyonu-ve-ebeveyn-tutumu) yazısına bakabilirsiniz. Ergen ve aile birlikte destek alacaksa [çocuk ve ergen terapisi](/hizmetler/cocuk-ve-ergen-terapisi) sayfasında çerçeve anlatılıyor.

## Duygudurum bozukluklarında psikologun rolü

Duygudurum bozuklukları, duygudurumun uzun süre çökkün ya da alışılmadık biçimde yükselmiş olduğu durumları kapsar. Bunlardan biri, çökkün ve yükselmiş dönemlerin birbirini izlediği bipolar bozukluktur. Bu tür bozukluklarda ilaç tedavisi ve psikiyatrik izlem esastır. Tanı ve ilaç tedavisi konusunda psikiyatrist değerlendirmesi esastır; psikolog ilaç yazmaz, ilaç önermez ve ilaç kararlarına müdahil olmaz.

Psikolog bu süreçte destekleyici ve psikoterapötik bir rol üstlenir. Kişinin yaşadığı değişimleri anlamasına, belirtilerin erken işaretlerini fark etmesine, günlük düzeni korumasına, ilişkilerdeki etkileri konuşmasına ve tedaviye uyumuna eşlik eder. Siz ya da yakınınız duygudurumunuzda belirgin ve ani değişimler yaşıyorsanız psikiyatrist değerlendirmesi öncelikli ve gereklidir.

## Terapi nasıl ilerler?

**İlk görüşme.** Ne zamandır nasıl hissettiğinizi, bunun günlük hayatınızı nasıl etkilediğini ve hayatınızdaki önemli değişiklikleri dinleriz. Gerekirse psikiyatrist ya da hekim değerlendirmesi birlikte konuşulur.

**Anlama.** Çökkünlüğü besleyen düşünceleri, davranış kalıplarını ve yaşam koşullarını birlikte inceleriz. Depresyonda kişi çoğu zaman kendini ve geleceğini olduğundan daha olumsuz görür; bu görüşü fark etmek ilk adımlardan biridir.

**Çalışma.** Bilişsel davranışçı yaklaşımdan yararlanılarak düşünce ve davranış örüntüleriyle çalışılır, gündelik aktivite ve ilişkiler yeniden düzenlenir. Bu yaklaşımı [bilişsel davranışçı terapi](/blog/bilissel-davranisci-terapi-bdt) yazısında okuyabilirsiniz. Kişiye özel bir plana dayanır; seans düzeni ve süresi sizinle birlikte konuşulur.

**Gözden geçirme.** Belirli aralıklarla iyileşme yönünde ne değiştiğine bakılır, plan gerekirse güncellenir. Psikiyatrist ile birlikte çalışıyorsanız, izninizle gerekli bilgi akışı sağlanabilir.

## Yakınları için notlar

Depresyondaki biriyle yaşamak yorucu olabilir. "Toparlan, güçlü ol" demek çoğunlukla işe yaramaz ve kişi daha yalnız hisseder. Yargılamadan dinlemek, yardım istemeye nazikçe teşvik etmek ve gündelik işlerde destek olmak daha yararlıdır. İlişkinizdeki gerginlik depresyonla birlikte büyüyorsa [çift terapisi](/hizmetler/cift-terapisi) de değerlendirilebilir.

## Depresyonda terapi neden yardımcı olur?

Depresyon, kişiye hem kendisi hem dünya hem gelecek hakkında olumsuz bir bakış verir ve bu bakış çoğu zaman gerçeği olduğundan daha karanlık gösterir. Üstelik enerjinin düşmesiyle kişi yapabildiklerini azaltır, bu da çökkünlüğü derinleştirir. Terapi, bu döngüyü fark etmeyi, küçük ve ulaşılabilir adımlarla gündelik hayatı yeniden kurmayı ve kişinin kendi sesine güvenmesini destekler. Görüşmelerde sizi acele ettirmeyiz; bazı günler yalnızca anlatmak da çalışmanın bir parçasıdır.

## Terapiden ne beklenmeli?

Depresyon terapisi, bir anda neşelenmeyi vaat etmez. Beklenen, süreç içinde belirtilerin yavaşça hafiflemesi, kişinin kendini daha iyi anlaması ve zor dönemlerle baş etmek için kullanabileceği yöntemleri edinmesidir. İyi ve kötü günlerin birbirini izlemesi olağandır. Duygudurum bozukluklarında ise terapi, psikiyatrik izlemle birlikte yürür ve onun yerine geçmez.

## Ne zaman psikiyatrist gerekir?

Belirtiler ağırlaşıyor, günlük işlerinizi yapamaz hale geliyorsanız, uyku ve iştah belirgin biçimde bozulduysa, duygudurumunuz çok yükselip çok çöküyorsa ya da gerçeklikle bağınız zayıflıyorsa psikiyatrist değerlendirmesi gerekir. İlaç kararı psikiyatristindir. Zaten ilaç kullanıyorsanız dozu değiştirmeden ya da bırakmadan önce mutlaka hekiminizle görüşün. Yaşamla ilgili umutsuzluk ya da kendine zarar verme düşünceleri varsa gecikmeden bir ruh sağlığı profesyoneline başvurun.

## Yüz yüze ya da online

Depresyonda evden çıkmak, hazırlanmak bile zor olabilir. Görüşmeler ofiste yüz yüze yapılabildiği gibi [online terapi](/online-terapi) olarak da yürütülebilir. İkisi arasında geçiş yapmak mümkündür.

## Eğitim ve çalışma geçmişi

Psikolog Özlem Efe, İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Kliniği'nde bireysel ve grup terapileri alanında çalışmıştır; psikiyatri ile birlikte çalışmanın önemini bu deneyimden bilir. Eğitim ve deneyim bilgilerinin tamamı [hakkımda](/hakkimda) sayfasındadır.

## Gizlilik

Görüşmelerde paylaştıklarınız gizlilik ilkesi çerçevesinde korunur. Gizliliğin sınırları ve kişisel verilerinizin nasıl işlendiği ilk görüşmede anlatılır; ayrıntılar [KVKK](/kvkk) metninde de vardır. Randevu formunda ruh halinizle ilgili ayrıntı yazmanız gerekmez, bunları görüşmede konuşabilirsiniz. Psikiyatristinizle bilgi paylaşımı gerekirse yalnızca sizin bilginiz ve izninizle yapılır.

## Randevu

İlk görüşme için [iletişim sayfasındaki formu](/iletisim) kullanabilir ya da telefonla ulaşabilirsiniz. Çalışma saatleri her gün 09:00 ile 21:00 arasındadır. Psikolog Özlem Efe'nin eğitimi ve deneyimi için [hakkımda](/hakkimda) sayfasına bakabilirsiniz.

## Kimler İçin Uygun?

- Haftalardır süren çökkünlük, isteksizlik ya da boşluk hissi yaşıyorsanız
- Eskiden keyif aldığınız şeyler artık ilginizi çekmiyorsa
- Uyku, iştah ya da enerji düzeniniz belirgin biçimde değiştiyse
- Duygudurumunuzdaki dalgalanmalar işinizi ve ilişkilerinizi etkiliyorsa
- Psikiyatrik tedaviyle birlikte sürdürülecek destekleyici bir terapi arıyorsanız

## Farklı veya Ek Destek Gerektiren Durumlar

- İlaç başlanması, değiştirilmesi ya da bırakılması gerekiyorsa; bu karar psikiyatristindir
- Duygudurum bozukluğu düşünülüyorsa; psikiyatrik değerlendirme ve izlem olmadan yalnızca terapiyle ilerlenmez
- Kendinize zarar verme düşünceleri varsa; terapiyle birlikte eşzamanlı psikiyatrik değerlendirme gerekir
- Belirtilerin altında tıbbi bir neden olabileceği düşünülüyorsa; önce hekim değerlendirmesi gerekir

## Sıkça Sorulan Sorular

### Depresyon sadece üzgün olmak mıdır?

Hayır. Üzüntünün yanında ilgi ve zevk kaybı, yorgunluk, uyku ve iştah değişiklikleri, odaklanmada güçlük ve değersizlik duyguları görülebilir. Bunlar iki haftadan uzun sürüyorsa bir ruh sağlığı profesyoneliyle görüşmek yerindedir.

### Depresyon için terapi mi, ilaç mı gerekir?

Bu, belirtilerin şiddetine ve kişiye bağlıdır; bazı kişilerde terapi yeterli olurken bazılarında ilaç tedavisi de gerekir. İlaç kararını psikiyatrist verir, psikolog ilaç yazmaz. Gerektiğinde sizi psikiyatriste yönlendiririz.

### Bipolar gibi duygudurum bozukluklarında terapi tek başına yeterli mi?

Hayır. Bu tür duygudurum bozukluklarında ilaç tedavisi ve psikiyatrik izlem esastır. Psikolog bu tedaviye eşlik eden destekleyici ve psikoterapötik bir rol üstlenir.

### Çocuğum ya da ergenim depresyonda olabilir mi, nasıl anlarım?

Ergenlerde depresyon üzüntü yerine sinirlilik, içe kapanma, okul veya arkadaşlardan uzaklaşma olarak görünebilir. Süreklilik ve değişimin belirginliği önemlidir. Endişeleniyorsanız bir ruh sağlığı profesyoneline başvurmanız yerindedir.

### Depresyon terapisi online yapılabilir mi?

Evet, görüşmeler hem yüz yüze hem online yapılabilir. Çoğu kişi için ikisi arasında geçiş de mümkündür. Hangisinin uygun olduğuna ilk görüşmede birlikte karar verilir.

### Randevu için nasıl başvururum?

İletişim sayfasındaki formu doldurabilir ya da telefonla ulaşabilirsiniz. İlk görüşmede sizi neyin getirdiğini dinler, birlikte bir çalışma planı oluştururuz.

> Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.
