Psikoloji Sözlüğü

Bir ruh sağlığı uzmanıyla düzenli görüşmeler yoluyla yürütülen, kişinin duygu, düşünce ve davranışlarını anlamasına ve değiştirmesine yardımcı olan konuşma temelli çalışma biçimi. Yüz yüze ya da online yürütülebilir.

Terapiyle yakından ilişkili, kişinin bir konuda karar vermesine, bir süreci anlamlandırmasına ya da günlük yaşam zorluklarıyla baş etmesine destek olan görüşme biçimi. Çoğu zaman terapiyle iç içe kullanılır.

Düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağlantıyı inceleyen, kaygı ve depresyon gibi birçok alanda sık kullanılan bir terapi yaklaşımı.

Gelecekteki bir tehdide karşı bedenin ve zihnin verdiği doğal bir tepki. Sık, yoğun ya da günlük hayatı zorlaştıracak düzeye ulaştığında destek almak yardımcı olabilir.

Çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi gibi bedensel belirtilerle birlikte aniden ortaya çıkan, genellikle birkaç dakika içinde en yüksek noktasına ulaşan yoğun kaygı nöbeti.

Süregelen bir isteksizlik, enerji düşüklüğü, umutsuzluk ya da eskiden keyif alınan şeylerden zevk alamama hali. Günlük yaşamı belirgin biçimde etkilediğinde profesyonel destek önerilir.

Kişinin duygu durumunun (ruh halinin) belirgin biçimde ve süregelen şekilde değişmesiyle ortaya çıkan tablolar için kullanılan genel bir terim; depresyon bunlardan biridir.

Kişinin başa çıkma kapasitesini aşan, güvenlik duygusunu sarsan bir olay ya da yaşantı karşısında bedende ve zihinde bıraktığı iz. Her zor olay travma anlamına gelmez; etkisi kişiden kişiye değişir.

Travmatik bir olayın ardından sürebilen, olayı yeniden yaşama, kaçınma, aşırı tetikte olma gibi belirtilerle kendini gösterebilen tablo. Tanı, bir ruh sağlığı uzmanı tarafından kişinin yaşantısı dinlenerek konur.

Cinsel ilişkiye girmeye çalışırken ortaya çıkan, kişinin isteği dışında gelişen kasılma ve ağrı döngüsü.

İki kişinin birlikte katıldığı, iletişim, güven ve çatışma konularının ele alındığı terapi biçimi.

Aile üyelerinin birlikte ya da ayrı görüşmelerle katıldığı, aile içi iletişim ve ilişki örüntülerinin ele alındığı terapi biçimi.

Benzer bir konuda destek arayan birkaç kişinin bir terapist eşliğinde bir araya geldiği terapi biçimi.

Dikkat, bellek, planlama gibi bilişsel becerilerin testlerle değerlendirildiği süreç.

Yeme davranışının, beden algısının ya da kiloya dair düşüncelerin kişinin yaşamını belirgin biçimde etkilediği tablolar için kullanılan genel bir terim.

Psikoloji lisansının ardından klinik psikoloji alanında yüksek lisans eğitimi tamamlamış, ruhsal değerlendirme ve müdahale konusunda ileri düzey eğitim almış kişilere verilen unvan.

Psikolog konuşma temelli yöntemlerle çalışır ve ilaç yazamaz. Psikiyatrist bir hekimdir; ilaç tedavisi gerektiğinde bu alanı o yönetir. İki alan birbirini tamamlayabilir, gerektiğinde yönlendirme yapılır.

Terapi sürecinin başladığı, danışanı terapiye getiren konunun, beklentilerin ve daha önceki destek deneyimlerinin konuşulduğu ilk buluşma. Çalışma planı bu görüşmenin ardından birlikte oluşturulur.