Grup Terapisi

Grup terapisi, bir ruh sağlığı profesyonelinin yönettiği, küçük bir topluluk içinde yürütülen psikoterapidir. Kişi burada hem yöneticiyle hem de diğer üyelerle etkileşim kurar, kendini ve ilişkilerini bu etkileşim içinde tanır. Grup, bireysel terapinin yerine geçmek zorunda değildir. Çoğu zaman ona eşlik eden, farklı bir öğrenme alanıdır.

Grup terapisi nasıl işler?

Grup, belirli aralıklarla toplanır ve üyeler yönetici eşliğinde konuşur. Konuşma tek bir kişinin anlattığı bir anlatım değildir. Bir üyenin paylaştığı bir durum diğerlerinde benzer duyguları uyandırır, geri bildirimler gelir, kişi başkalarının kendisini nasıl gördüğünü öğrenir. Yönetici bu süreci kolaylaştırır, güvenli bir çerçeve sağlar ve grubun içinde ortaya çıkan örüntülere dikkat çeker.

Grup, aslında içinde yaşadığımız toplumun küçük bir benzeridir. İnsanlar ailede, okulda, iş yerinde ve ilişkilerinde birbirleriyle kurdukları bağlarla büyür. Grup terapisinde bu bağların nasıl kurulduğu, o anda gözlenebilir hâle gelir. Kişi, gündelik hayatta zorlandığı biçimde konuşmayı, sınır koymayı ya da yardım istemeyi grup içinde deneyebilir.

Grubun kendine özgü faydaları

Grup çalışmasında şu etkiler öne çıkar.

• Yalnız olmadığını görmek: Benzer duyguları taşıyan başkalarını görmek, utanç ve yalıtılmışlık hissini hafifletebilir.
• Evrensellik: “Bunu yaşayan tek ben değilim” deneyimi, kişinin kendine yönelik sert yargısını yumuşatır.
• Başkalarına yardımcı olmak: Birine destek olmak, kişinin kendi değerini fark etmesine katkı verir.
• Geri bildirim: Yöneticiden olduğu kadar diğer üyelerden de gelen içten geri bildirim, kişinin kendini farklı açıdan görmesini sağlar.
• İlişkisel öğrenme: Güven, çatışma, yakınlık gibi konular grup içinde canlı olarak yaşanır ve üzerinde çalışılabilir.
• Umut: Başkalarının ilerlemesini görmek, kişinin kendi değişimine dair umudunu besler.

Hangi konularda grup çalışması düşünülür?

Grup çalışması farklı konularda düşünülebilir: kaygı, yas ve kayıp, travma sonrası zorlanmalar, ilişki sorunları, çatışma ve iletişim güçlükleri, yaşam değişikliklerine uyum, kişisel gelişim. Gruplar, kuramsal çerçevelerine göre de farklılaşır: destekleyici, bilişsel davranışçı, ilişkisel ve etkileşimsel yaklaşımlar gibi.

Belirli bir grubun hangi konuda, hangi yapıda ve ne zaman oluştuğu zamana göre değişir. Grup programları ve katılım için iletişime geçin. Konu, takvim ve katılım düzeni hakkında güncel bilgi doğrudan paylaşılır.

Bir grup görüşmesi nasıl geçer?

Her grubun kendi yapısı vardır, ancak genel bir akıştan söz edilebilir. Oturum, üyelerin sırayla ya da kendiliğinden gündeme getirdikleri konularla ilerler. Yönetici, konuşmayı yönlendirmekten çok, konuşulanların altındaki duygulara ve gruptaki etkileşime dikkat çeker. Birinin paylaşımı bir başkasında bir anıyı ya da duyguyu uyandırır, grup bu bağlantıları fark eder.

Bazı oturumlarda gruba yoğun duygular hâkim olur, bazılarında ise sessizlik ve tedirginlik. İkisi de grup çalışmasının doğal parçasıdır. Sessizlik de bir anlam taşır ve yönetici bunu kişinin yetersizliği olarak değil, grubun o andaki hâli olarak ele alır. Kimse bir şey söylemeye zorlanmaz, ancak katılım zamanla kişinin kendi ilerlemesi için önemli bir kaynak hâline gelir.

Grubun gücü, kişinin başkalarını yargılamadan dinlemeyi ve yargılanmadan dinlenmeyi deneyimlemesinden gelir. Birçok kişi için ilk kez, yaşadığı bir duygunun karşısında anlayış görmek, o duyguyla ilişkisini değiştirir. Aynı zamanda, başkalarının zorluklarını dinlemek, kişinin kendi sorunlarına mesafe almasına yardım eder.

Süreç: katılımdan önce neler olur?

Gruba katılım doğrudan başlamaz. Önce kısa bir ön görüşme yapılır. Bu görüşmede beklentileriniz, geçmişte aldığınız destekler ve neden grupla çalışmak istediğiniz konuşulur. Grubun size uygun olup olmadığı, bu görüşmede birlikte değerlendirilir. Gerekirse önce bireysel çalışma önerilebilir.

Katılım başlarken grup kuralları açıkça konuşulur. Bu kuralların başında gizlilik, düzenli katılım, birbirine saygı ve grup dışında ilişki konusunda şeffaflık gelir. Grubun güvenli kalması, bu kurallara birlikte uyulmasına bağlıdır.

Bireysel terapiyle birlikte yürütmek

Grup çalışması bireysel terapiyle birlikte yürütülebilir. Bireysel görüşmelerde kişi kendi öyküsüne ve özel konularına odaklanır, grup içinde ise bu konuları ilişki içinde yaşar ve dener. İki çalışma birbirini besleyebilir. Hangi sıralamanın ve birleşimin uygun olacağı kişiden kişiye değişir. Bireysel çalışma hakkında yetişkin bireysel terapi sayfasına bakabilirsiniz.

Psikolog Özlem Efe, İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Kliniği’nde bireysel ve grup terapileri alanında deneyim kazanmıştır. Çalışma biçimi hakkında daha fazla bilgi için hakkımda sayfasına göz atabilirsiniz.

Grup ilişkileri ve örüntüler

Grup terapisinin en ayırt edici yanı, kişinin ilişki kurma biçiminin grupta görünür hâle gelmesidir. Çok sessiz kalan kişi kendini fark eder, sürekli çözüm getiren kişi bu rolün nereden geldiğini sorgular, eleştiriye çok duyarlı olan kişi bu duyarlılığın nasıl işlediğini görür. İlişkilerdeki bu tekrar eden döngüler bağlanma ve ilişki sorunları sayfasındaki çerçeveyle de ilişkilidir. Grup, bu döngüleri güvenli bir ortamda fark etmeye ve farklı davranmayı denemeye alan açar.

Kişilik ve ilişkiler konusunda daha geniş bir bakış için kişilik bozuklukları ve psikolojik dayanıklılık yazısını okuyabilirsiniz. Terapi türlerinin genel tanıtımı ise psikoterapi nedir, türleri yazısında yer alıyor.

Grup çalışmasında gizlilik ve güven

Grubun işleyebilmesi için üyelerin kendilerini güvende hissetmesi gerekir. Bu nedenle gizlilik grubun en temel kuralıdır: grupta duyulan her şey grupta kalır. Üyeler birbirlerinin kimliğini ve paylaşımlarını grup dışında anlatmaz. Bu kuralın yanı sıra, birbirini yargılamama, sözünü kesmeme ve eleştiriyi saygılı biçimde dile getirme gibi ilkeler de grup başlarken konuşulur.

Gizliliğe uyum üyelerin ortak sorumluluğudur; güven zamanla ve davranışlarla kurulur. Kendinizi güvende hissetmediğiniz bir durum olursa bunu yöneticiyle ya da grupla konuşmanız teşvik edilir. Böyle bir konuşma çoğu zaman grubun gelişimine katkı sağlar.

Grup terapisi kime uygun değildir?

Grup herkes için ve her dönemde uygun olmayabilir. Yoğun bir kriz yaşıyorsanız, başkalarının yanında konuşmak şu an gücünüzün çok ötesindeyse ya da grup çalışması size zarar verecekse önce bireysel görüşme daha uygun olabilir. Bu bir yetersizlik değildir; yalnızca doğru zamanlamayla ilgilidir. Bazen kişi bir süre bireysel terapi aldıktan sonra gruba hazır hale gelir.

Ne zaman psikiyatrist ya da hekim gerekir?

Terapi grubu bir ilaç tedavisinin yerini almaz. Ruh hali, uyku ve günlük işlevselliğiniz ciddi biçimde bozulmuşsa ya da kendinize zarar vermeyi düşünüyorsanız, terapiye ek olarak bir psikiyatristin değerlendirmesi gerekir. İlaç kararı psikiyatristindir; psikolog ilaç yazmaz, ilaç önerisinde bulunmaz. Kendine zarar düşünceleri varsa gecikmeden bir ruh sağlığı profesyoneline başvurmanız önemlidir.

Yüz yüze ve online

Görüşmeler Beşiktaş/Gayrettepe’de yüz yüze yapılır. Online seçenek ve işleyişi için online terapi sayfasına bakabilir, grubun online yürütülüp yürütülmediğini ise iletişim yoluyla sorabilirsiniz.

Başlamak için

Grup çalışmasına katılmak ya da bilgi almak isterseniz randevu alın. İlk görüşmede hem grubun hem de bireysel çalışmanın size uygunluğunu birlikte konuşuruz.