İlk Terapi Seansı Nasıl Geçer? Neler Beklenmeli?

İlk terapi seansı, psikolog ile danışanın birbirini tanıdığı ve birlikte çalışmanın nasıl olabileceğinin konuşulduğu ilk görüşmedir. Bir sınav ya da sorgu değildir, doğru ya da yanlış cevap yoktur. Siz durumunuzu kendi cümlelerinizle anlatırsınız, psikolog dinler, sorular sorar ve çalışma biçimini açıklar.

İlk seansta ne olur?

Görüşme sohbet havasında ilerler ama bir amacı vardır. Psikolog neden başvurduğunuzu, sıkıntının ne zamandır sürdüğünü ve günlük hayatınızı nasıl etkilediğini öğrenmek ister. Siz de psikoloğu ve çalışma biçimini tanırsınız.

Genellikle şu başlıklar konuşulur:

• Başvuru nedeni ve sizi en çok zorlayan şey
• Sorunun ne zaman başladığı
• Uyku, iştah, enerji ve ruh hâli
• İş ya da okul hayatı, ilişkiler
• Daha önce psikolojik destek alıp almadığınız
• Terapiden beklentiniz

“Nereden başlayacağımı bilmiyorum” demek de geçerli bir başlangıçtır. Her ayrıntı ilk seansta konuşulmaz. İlk görüşme genel bir harita çıkarmaya benzer, ayrıntılar sonra derinleşir.

Her şeyi anlatmak zorunda mıyım?

Hayır. Neyi, ne zaman ve ne kadar paylaşacağınıza siz karar verirsiniz. Güven birkaç görüşmeyle oluşur. “Şimdilik bu konuya girmek istemiyorum” demek yeterlidir.

Ağlamak ya da sessiz kalmak da sorun değildir. Uzun süredir taşınan bir yükü anlatmak duygusal olabilir. Gerekirse ara verilir, hazır olduğunuzda devam edilir.

Nasıl hazırlanılır?

Özel bir hazırlık gerekmez. Bazı küçük adımlar yardımcı olabilir.

• Anlatmak ya da sormak istediklerinizi telefonunuza kısa maddeler hâlinde yazın.
• Daha önce bir hekimle ya da ruh sağlığı profesyoneliyle görüştüyseniz elinizdeki belgeleri getirin. Düzenli ilaç kullanıyorsanız bunu söyleyin. İlaç kararları psikiyatriste aittir.
• Görüşmenin öncesinde ve sonrasında acele programınız olmasın.
• Beklentinizi yumuşak tutun. İlk seansta her şeyin çözülmesi beklenmez. Anlaşıldığınızı hissetmek ve ne yapılabileceğine dair fikir edinmek yeterlidir.

Tanı konur mu, gizlilik nasıl işler?

İlk görüşmenin amacı etiket vermek değildir. Yaşadığınız zorluğu anlamak ve nasıl bir desteğin uygun olabileceğini birlikte düşünmektir. Gerekirse psikolog sizi psikiyatriste yönlendirir. İnternetteki testlerle kendi kendine tanı koymak doğru değildir.

Terapi odasında konuşulanlar gizlidir. Psikolog anlattıklarınızı onayınız olmadan paylaşmaz. Kişinin kendine ya da başkasına ciddi zarar verme riski gibi yasal ve etik sınırlar ilk görüşmede açıklanır. Kişisel verilerin işlenmesi için KVKK sayfasına bakabilirsiniz.

Seansın sonunda ve sonrasında

Görüşmenin sonunda psikolog anlattıklarınızı kısaca özetler. Hangi konulara odaklanılabileceği, bireysel, çift ya da aile görüşmesinden hangisinin uygun olduğu ve devam planı birlikte konuşulur. “Devam etmek istiyorum” ya da “biraz düşünmek istiyorum” demek de kabul edilebilir bir cevaptır.

Seanstan sonra hafiflik, yorgunluk ya da hassasiyet hissedebilirsiniz. Bazen hiçbir belirgin his olmaz. Bunların hepsi olağandır. Kısa bir yürüyüş yapmak ve aklınıza gelenleri not etmek iyi gelebilir.

Terapi türleri için psikoterapi nedir, türleri nelerdir yazısına, psikolog ile psikiyatristin rollerini merak ediyorsanız psikolog ile psikiyatrist arasındaki fark yazısına bakabilirsiniz.

Psikolog hangi soruları sorar?

Sorular getirdiğiniz konuya göre biçimlenir. Şunlara benzer sorular duyabilirsiniz:

• Şu anda sizi en çok zorlayan şey ne?
• Bu durum ne zamandır var?
• Günlük hayatınızı, işinizi ya da ilişkilerinizi nasıl etkiliyor?
• Uykunuz, iştahınız ve enerjiniz nasıl?
• Bu durumla baş etmek için neler denediniz?
• Yaslandığınız kişiler var mı?

Bu soruların amacı sizi sınamak değil, durumu doğru anlamaktır. Cevap vermek istemediğiniz bir soru olursa bunu söyleyebilirsiniz. Psikolog sorularını sizin hızınıza uyarak sorar. Kimi zaman kısa ölçekler ya da formlar kullanılabilir. Bunlar tanı koymak için değil, durumu daha iyi görmek için yardımcı araçlardır.

İlk seans iki yönlüdür. Çalışma biçimi, gizlilik ve iletişim kanalları hakkında soru sormak hakkınızdır. Psikologla çalışıp çalışamayacağınızı siz de değerlendirirsiniz. Terapide uyum önemlidir, kendinizi güvende hissetmeniz çalışmanın temel koşuludur. Çalışma biçimi hakkında tereddüt hissederseniz bunu bir sonraki seansta açıkça konuşabilirsiniz.

Gizlilik çerçevesi çocuk ve ergenlerde nasıl işler?

Çocuk ve ergenlerle çalışırken gizlilik çerçevesi ebeveynle birlikte ayrıca konuşulur. Nelerin paylaşılıp nelerin paylaşılmayacağı ilk görüşmede netleştirilir. Böylece hem çocuk hem ebeveyn sürecin nasıl işleyeceğini baştan bilir.

Ne zaman destek almalı?

“Yeterince kötü” olmayı beklemek gerekmez. Şu durumlarda randevu almayı düşünebilirsiniz:

• Sıkıntınız haftalardır sürüyor ve tek başınıza baş etmekte zorlanıyorsunuz.
• Uyku, iştah, enerji ya da ruh hâlinizde belirgin değişim var.
• İş, okul ya da ilişkilerinizde sürekli aksama yaşıyorsunuz.
• Bir kayıp ya da büyük değişiklikten sonra toparlanamıyorsunuz.
• Kendinize zarar vermeyi düşünüyorsanız, gecikmeden bir ruh sağlığı profesyoneline başvurun.

Belirtiler yoğunsa psikiyatrist değerlendirmesi de gerekebilir. İlaç kararı psikiyatristindir, psikolog ilaç yazmaz.

Terapide nasıl çalışılır?

Terapi sürecimizde ilk adım sizi dinlemek ve durumu birlikte anlamaktır. Çalışma planı kişiye özel hazırlanır. Terapi bireysel, çift ya da aile görüşmesi biçiminde yürütülebilir, grup çalışmaları da mümkündür. Görüşmeler Beşiktaş/Gayrettepe’de yüz yüze ya da online terapi olarak yapılabilir. Ayrıntı için yetişkin bireysel terapi ve çift terapisi sayfalarına bakabilirsiniz. İlk görüşme için randevu alın, gün ve saati birlikte belirleyelim.

Sık sorulan sorular

İlk seansa yalnız mı gitmeliyim?

Yetişkin bireysel terapide genellikle kişi yalnız gelir. Çift terapisinde iki kişi birlikte katılır. Çocuk ve ergenlerde ebeveyn de ilk görüşmeye katılır.

Görüşmeler kaç kez yapılır?

Sıklık ve süreç, danışanla karşılıklı belirlenir. Kişinin durumuna ve hedeflerine göre şekillenir, sabit bir plan yoktur.

İlk seanstan sonra devam etmek zorunda mıyım?

Hayır. Devam edip etmeyeceğinize siz karar verirsiniz. Tereddütleriniz varsa bunları açıkça konuşmak çoğu zaman yararlı olur.