Terapi Süreci

Psikolog Nasıl Seçilir? Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Psikolog seçerken nelere bakılmalı? Eğitim, çalışma biçimi, gizlilik, ilk görüşme ve dikkat edilmesi gereken işaretler. Doğru psikolog bulmanın pratik yolları.

Psikolog Nasıl Seçilir? konulu görsel: görüşme sırasında not tutan bir psikolog
Yazar: Özlem Efe, PsikologYayın: 4 dk okuma

Önemli noktalar

  • Psikolog seçerken eğitim, çalışma alanı, çalışma biçimi, gizlilik ve iletişim tarzı birlikte değerlendirilir.
  • Terapide çalışmanın etkisi büyük ölçüde danışan ile psikolog arasındaki güven ilişkisine bağlıdır.
  • Garantili sonuç, kesin iyileşme sözü ya da ilaç önerisi güven vermeyen işaretlerdir.
  • İlk görüşme, birbirinizi tanımak içindir; kendinizi rahat hissetmiyorsanız başka bir uzmana bakmak hakkınızdır.

Psikolog aramak, özellikle ilk kez destek alacaksanız kafa karıştırıcı olabilir. Karşınıza çok sayıda isim ve farklı yaklaşım çıkar. Hangi psikologla çalışmanın size uygun olacağını belirlemek için birkaç basit ölçüt işinizi kolaylaştırır. Bu yazı bir “en iyi psikolog” listesi değildir; kendi ihtiyacınıza uygun bir uzmanı seçerken bakabileceğiniz noktaları anlatır.

Önce neye ihtiyacınız olduğunu belirleyin

Başvurmadan önce kendinize şunları sorabilirsiniz:

  • Ne nedenle destek almak istiyorum? (kaygı, çökkünlük, ilişki sorunu, çocuğumla ilgili bir endişe, kayıp vb.)
  • Bireysel mi, çift olarak mı, aile olarak mı çalışmak istiyorum?
  • Yüz yüze mi, online mı daha uygun?
  • Kendime ya da çocuğuma mı destek arıyorum?

Bu sorulara kesin yanıtınız olmak zorunda değil. İlk görüşmede birlikte netleştirebilirsiniz. Ancak kabaca bir fikir, doğru kişiyi bulmanızı kolaylaştırır.

Psikolog seçerken bakılacak noktalar

1. Eğitim ve çalışma alanı. Psikoloğun lisans ve lisansüstü eğitimini, çalıştığı alanları ve deneyimini sorabilirsiniz. Çalıştığı konular sizin başvuru nedeninizle örtüşüyor mu? Çocuk ve ergenle çalışmak ile yetişkinle çalışmak farklı deneyim gerektirir. Bir psikoloğun her alanda uzman olması beklenmez.

2. Çalışma biçimi. Hangi yaklaşımlarla çalıştığını ve süreci nasıl yürüttüğünü anlatmasını isteyebilirsiniz. İyi bir psikolog bunu anlaşılır bir dille açıklar. Yaklaşım adından çok, sizin ihtiyacınıza uygun olması önemlidir. Genel bir bakış için psikoterapi nedir, türleri nelerdir yazısına bakabilirsiniz.

3. Gizlilik. Görüşmelerin gizli olduğunu, bunun istisnalarını (ör. yasal zorunluluklar) ve bilgilerin nasıl korunduğunu net öğrenin. Meslek etik ilkeleri, danışanın gizliliğine saygıyı öngörür.

4. İlk görüşmedeki his. Terapide çalışmanın etkisi, büyük ölçüde danışan ile psikolog arasındaki güven ve iş birliği ilişkisiyle bağlantılıdır. İlk görüşmede dinlendiğinizi, yargılanmadığınızı ve sorularınıza açıkça yanıt alabildiğinizi hissetmeniz önemlidir. Bu his oturmuyorsa başka bir uzmana bakmak hakkınızdır.

5. Uygulama bilgileri. Seans düzeni, iptal koşulları, ücret ve ulaşım gibi pratik konuları baştan konuşmak sonradan yanlış anlamaları önler. Bu bilgileri psikolog net biçimde paylaşmalıdır.

6. İletişim tarzı. Sorularınıza saygılı ve açık yanıt vermesi, sizi dinlemesi, söze girip konuyu değiştirmemesi önemlidir.

7. Yönlendirme tutumu. Durumunuz hekim değerlendirmesi gerektiriyorsa sizi bir psikiyatriste yönlendirmesi, ilaç kullanıyorsanız hekiminizle iş birliği yapması iyi bir işarettir. Ayrıntı için psikolog ile psikiyatrist arasındaki fark yazısına bakabilirsiniz.

8. Yüz yüze mi, online mı? Online terapi birçok kişi için uygun bir seçenektir; ancak her durum için uygun olmayabilir. Ayrıntı için online terapi nedir, kimler için uygundur yazısına bakabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken işaretler

Şunlar güven vermeyen işaretler olabilir:

  • “Garantili iyileşme”, “kesin sonuç” ya da “şu kadar seansta bitirir” gibi vaatler.
  • Görüşme dışında kişisel ilişki kurmaya yönelme ya da sınırların belirsizliği.
  • Sizi yargılayan, küçümseyen ya da suçlayan bir tavır.
  • İlaç önerme, ilacınızı bırakmanızı ya da değiştirmenizi söyleme. Psikologlar ilaç yazamaz ve bu konuda tavsiye veremez.
  • Gizlilik konusunda belirsiz ya da kaçamak yanıtlar.
  • Aşırı baskı yaparak sizi hızlı karar vermeye zorlamak.

Bir şey yanlış geliyorsa sezgilerinizi göz ardı etmeyin. Çalışmaya devam etmek zorunda değilsiniz.

İlk görüşmeye nasıl hazırlanılır?

İlk görüşmede ayrıntılı bir geçmiş anlatmanız gerekmez. Şu soruları not almak işinizi kolaylaştırır:

  • Sizi buraya getiren şey nedir, ne zamandır sürüyor?
  • Daha önce destek aldınız mı?
  • Bu süreçten ne bekliyorsunuz?
  • Psikoloğa sormak istediğiniz sorular neler?

Ayrıntı için ilk terapi seansı nasıl geçer yazısına bakabilirsiniz.

Ne zaman destek almalı?

Şu durumlarda bir ruh sağlığı profesyoneline başvurmak yerindedir:

  • Zorlandığınız durum haftalardır sürüyor ve kendi çabalarınız yetmiyor.
  • Uyku, iştah, iş ya da ilişkilerinizde belirgin bozulma var.
  • Sürekli kaygı, çökkünlük ya da öfke yaşıyorsunuz.
  • Kendinize zarar verme düşünceleriniz var. Bu durumda gecikmeden bir ruh sağlığı profesyoneline başvurmak gerekir.

Bu belirtiler bir ruh sağlığı profesyoneli ya da hekim tarafından değerlendirilmelidir. Tanı ve ilaç konularında hekim değerlendirmesi esastır; biz psikolojik danışmanlık ve terapi sunuyoruz.

Bizimle çalışmak isterseniz

Psikolog Özlem Efe’nin eğitimi şöyledir: Bakü Devlet Üniversitesi Psikoloji (lisans), İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı (yüksek lisans tezi) ve İstanbul Esenyurt Üniversitesi Klinik Psikoloji (yüksek lisans). Eğitim ve deneyim bilgileri için hakkımda sayfasına bakabilirsiniz. Görüşmeler Beşiktaş/Gayrettepe’deki ofiste ya da online terapi olarak yapılabilir. Çalışma alanları için hizmetler sayfasına, ilk adım için yetişkin bireysel terapi sayfasına göz atabilirsiniz. Sorularınız için randevu alın.

Sık sorulan sorular

Psikolog ile terapist aynı mıdır?

Günlük dilde çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Resmî unvan ve yetki konusunda ayrıntı için çalışmak istediğiniz kişinin eğitimini ve unvanını sormak en doğrusudur.

İlk psikoloğumla uyum sağlayamazsam ne olur?

Bu yaygındır ve sorun değildir. Uyumun önemi büyüktür. Rahat hissetmiyorsanız başka bir uzmanla görüşmek hakkınızdır. Bunu nazikçe söylemeniz yeterlidir.

Kaç seans gerekir?

Bu, başvuru nedenine ve kişiye göre değişir. Kesin bir sayı vermek doğru olmaz; süreç görüşmeler ilerledikçe birlikte gözden geçirilir.

Kaynaklar

  1. How to choose a psychologist, American Psychological Association (APA)
  2. Türk Psikologlar Derneği Etik Yönetmeliği, Türk Psikologlar Derneği (TPD)
  3. Psychotherapy relationships that work III, John C. Norcross ve Bruce E. Wampold, Psychotherapy (2018)

Sorumluluk reddi: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez.

İlgili yazılar

Bu konuda destek almak isterseniz Gayrettepe'deki ofiste yüz yüze ya da online görüşebiliriz.

İlgili hizmetler

  • #psikolog seçimi
  • #terapist seçimi
  • #ilk görüşme
  • #terapi başlangıcı
  • #psikolog arayışı

Bu konuda destek almak ister misiniz?

Form, telefon veya WhatsApp ile randevu talebinde bulunabilirsiniz. Görüşmeler yüz yüze ya da online yapılır.